خبر داغ
تحلیل و گزارش ویژه
اختلال دوباره در شاهراه انرژی جهان؛ شکنندگی صلح قیمت نفت را صعودی کرد

خلاصه خبر
در حالی که بازار جهانی انرژی تنها چند روز از تنفس کوتاهِ ناشی از نشانههای صلح فاصله گرفته بود، رگبار حملات متقابل میان ایران و آمریکا، بار دیگر سایه سنگین اختلال در عرضه را بر بازار نفت افکند. بازگشت قیمتهای برنت و wti به سطوح پیش از بحران «جنگ رمضان» و همزمان با از سرگیری بارگیریهای آرامکو، نشاندهنده یک تغییر پارادایم در ریسکهای ژئوپلیتیک است؛ سناریویی که در آن، زیرساختهای آسیبدیده و شریانهای حیاتی تنگه هرمز، قیمتها را در مسیر یک جهش صعودی قرار دادهاند.
به گزارش دکل پرس، در نخستین ساعات معاملات روز دوشنبه، بازار نفت شاهد جهشی محسوس بود؛ روندی که مستقیماً از شکنندگی آتشبس میان ایران و آمریکا و اختلال دوباره در روند انتقال انرژی از شاهراه حیاتی تنگه هرمز نیرو گرفت. در این میان، بهای نفت خام برنت با ۵۸ سنت افزایش (معادل ۰.۸ درصد) به کانال ۷۲ دلار و ۵۷ سنت بازگشت. همزمان، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز جهشی ۸۸ سنتی (۱.۳ درصد) را ثبت کرد و در سطح ۷۰ دلار و ۱۱ سنت در هر بشکه ایستاد. این اعداد، قیمتها را عملاً به سطوح بحرانی پیش از تنشهای گسترده «جنگ رمضان» بازگردانده است.
از سنتکام تا تنگه هرمز
جرقه این افزایش قیمت، بیانیه بامدادی ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بود که از انجام عملیاتهای نظامی علیه اهداف مرتبط با ایران در پاسخ به هدفگیری یک کشتی تجاری خبر داد. این چرخه تلافیجویانه، توافق موقت صلح را به شدت متزلزل کرده است. از منظر تحلیلگران، این برخوردها تنها یک درگیری نظامی نیست، بلکه یک «تنش ساختاری» است که مستقیماً بر ضریب ریسک (Risk Premium) نفت اثر میگذارد.
تحلیلگران بانک «آی ان جی» (ING) با ابراز شگفتی از خوشبینی نسبی بازار پیش از این حملات، هشدار دادند: «هنوز ریسکهای پنهان زیادی در زنجیره تأمین وجود دارد. این رضایت خاطرِ کاذب در بازار، اگر با بهبود ناگهانی عرضه یا تشدید درگیریها مواجه شود، میتواند منجر به یک شوک صعودی (Upside Risk) بسیار بزرگ شود.»
آرامکو و زیرساخت های آسیب پذیر
این رخدادها در حالی رقم میخورد که شریانهای صادراتی جهان با دشواریهای عظیمی برای بازیابی ظرفیت خود روبرو هستند. شرکت آرامکوی سعودی سرانجام موفق شد بارگیری نفت خام از پایانه استراتژیک «راس تنوره» را پس از توقف چهار ماهه از سر بگیرد. اما این بازگشت، بدون دردسر نبود؛ حادثه سقوط یک بالگرد در همین پایانه که منجر به کشته شدن ۱۴ نفر شد، زنگ خطری جدی درباره آسیبپذیری زیرساختهای انرژی در مناطق تحت تنش بود. این حوادث نشان میدهند که حتی در زمانهای نسبتاً آرام، هزینههای عملیاتی و ریسکهای امنیتی در کشورهای تولیدکننده، به شدت در حال افزایش است.
بازگشت عرضه تا چه زمانی؟
در سطح کلان، تحلیلگران «ای ان زد» (ANZ) چشمانداز صریحی را ترسیم کردند که نشاندهنده یک بحران عرضه فیزیکی است: «جریان فیزیکی نفت به دلیل انباشت نفتکشها در مناطق انتظار، زیرساختهای آسیبدیده و تعطیلیهای اجباری تولید، همچنان محدود است.» به باور این تحلیلگران، بازگشت کامل عرضه به سطوح نرمال ممکن است تا پایان سال جاری میلادی نیز طول بکشد؛ فاکتوری که میتواند قیمتها را حتی در صورت کاهش تنشها، در سطوح بالا نگه دارد.
هدف 90 تا 100 دلار در چشم انداز؟
با بازگشت تنشها به سطح «زیر آستانه جنگ»، معاملهگران اکنون در میان دو سناریوی متضاد قرار دارند. اگر ایران از اهرمهای ژئوپلیتیک خود برای مدیریت جریان عبور از تنگه هرمز استفاده کند، هدفگیری کانالهای قیمتی بالاتر در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار، دیگر یک سناریوی فرضی نخواهد بود.
اکنون چشم بازار به دو مسیر دوخته شده است:
۱. مسیر دیپلماتیک: تداوم مذاکرات و تثبیت صلح که میتواند قیمتها را به سمت تعادل سوق دهد.
۲. مسیر تنشزا: جهش بهای بیمه جنگ (War Risk Insurance) و اختلال در شاهراه انرژی، که میتواند قیمت نفت را به سطوح رکوردشکنی برساند.
با توجه به سناریوهای مطرح شده، معاملهگران باید دو پارامتر اصلی را در اولویت قرار دهند: نخست، «بهای بیمه جنگ» برای نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز و دوم، «سرعت بازیابی ظرفیتهای تولید» در منطقه خلیج فارس. اگر تنشها به سمت تقابل مستقیم کشیده شود، احتمال عبور قیمت از سد ۱۰۰ دلار به دلیل ریسک قطع عرضه فیزیکی، بسیار تقویت خواهد شد. در واقع، بازار اکنون دیگر نه بر پایه دادههای اقتصادی، بلکه بر پایه “اضافهبهای ریسک ژئوپلیتیک” قیمتگذاری میشود؛ عاملی که میتواند تمامی پیشبینیهای سنتی را در چند ساعت، بیاعتبار کند.
بازار نفت با عبور از نقطه عطف صلح موقت، بار دیگر با واقعیت تلخ ریسکهای عرضه روبرو شده است. بازگشت قیمتها به سطوح پیش از جنگ رمضان و همزمان با چالشهای عملیاتی در پایانه راس تنوره، نشان میدهد که مسیر بازیابی عرضه بسیار دشوار و طولانی خواهد بود. اکنون بازار تنها در انتظار یک پاسخ مشخص از سوی طرفین درگیر است تا مشخص شود آیا با یک دوره آرامش گذرا روبرو هستیم یا آغاز یک دوره صعودی جدید در بازار جهانی انرژی.





























کامنت ها