به گزارش دکل پرس؛ مدیر پشتیبانی ساخت و تأمین کالای شرکت ملی نفت ایران از طراحی سازوکار جدید ارزیابی صلاحیت شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داده است. این سازوکار بر پایه دستورالعمل اجرایی تخصیص امتیاز معیارها در ارزیابی صلاحیت و سطح‌بندی سازندگان دانش‌بنیان طراحی شده و هدف آن تسهیل ورود تولیدکنندگان فناور به زنجیره تأمین صنعت نفت عنوان شده است.

بر اساس توضیحات سید دادوش هاشمی گل‌سفیدی، پس از احراز دانش‌بنیان بودن شرکت متقاضی، صلاحیت آن با استفاده از ۱۶ معیار تخصصی بررسی می‌شود. این معیارها حوزه‌هایی مانند استانداردهای تولید و محصول، عمق ساخت داخل، نظام کیفیت، تجربه فنی، توان مالی، تحقیق و توسعه، ظرفیت تولید، تجهیزات، مدارک فنی، سرمایه انسانی و سابقه صادرات را در بر می‌گیرد.

ارزیابی بر اساس ۱۶ معیار تخصصی

در سازوکار جدید، برای هر یک از معیارهای ارزیابی امتیازی بین صفر تا ۱۰۰ در نظر گرفته می‌شود و امتیاز هر بخش با توجه به ضریب وزنی آن محاسبه خواهد شد. مجموع امتیازها، سطح صلاحیت شرکت سازنده را مشخص می‌کند.

این روش به معنای ارزیابی صرفاً بر اساس عنوان دانش‌بنیان یا برخورداری از مجوزهای اولیه نیست؛ بلکه توان واقعی شرکت برای تولید محصول، رعایت استانداردهای فنی، تأمین پایدار و پاسخ‌گویی به نیازهای صنعت نفت نیز در فرایند بررسی مورد توجه قرار می‌گیرد.

امتیاز تشویقی برای شرکت‌های دانش‌بنیان

یکی از بخش‌های مهم دستورالعمل، اختصاص ضریب تشویقی به شرکت‌های دانش‌بنیان است. بر اساس اعلام مدیر پشتیبانی ساخت و تأمین کالای شرکت ملی نفت، پس از تأیید دانش‌بنیان بودن شرکت، امتیاز ارزیابی کیفی و فنی آن با ضریب ۱٫۲، معادل ۱۲۰ درصد، محاسبه می‌شود.

این ضریب برای شرکت‌های مستقر در پارک‌های علم و فناوری، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی می‌تواند تا ۱٫۵، معادل ۱۵۰ درصد، افزایش یابد. هدف از این امتیازها تسهیل مسیر ورود شرکت‌های واجد شرایط به فهرست بلند منابع تأمین کالا یا AVL وزارت نفت عنوان شده است.

تولید بار اول؛ مسیر ورود محصولات جدید به زنجیره تأمین

در بخش دیگری از این سازوکار، برای محصولات تولید بار اول نیز مسیر مشخصی تعریف شده است. بر این اساس، نیازهای کالایی مرتبط با این محصولات اطلاع‌رسانی می‌شود و پس از عقد قرارداد، تولید و تحویل کالا و تأیید محصول از سوی بهره‌بردار نهایی، شرکت سازنده می‌تواند برای همان محصول در فهرست بلند منابع تأمین کالا ثبت و گواهی صلاحیت دریافت کند.

این رویکرد می‌تواند زمینه استفاده از محصولات فناورانه‌ای را فراهم کند که پیش از این در زنجیره تأمین صنعت نفت سابقه تولید یا مصرف گسترده نداشته‌اند. با این حال، موفقیت آن به شناسایی دقیق نیازهای عملیاتی، تعریف استانداردهای روشن و امکان آزمون و تأیید محصول در شرایط واقعی بهره‌برداری وابسته است.

ساخت داخل؛ از ارزیابی تا ورود واقعی به پروژه‌ها

توسعه ساخت داخل در صنعت نفت تنها با افزایش تعداد شرکت‌های ثبت‌شده در فهرست تأمین‌کنندگان محقق نمی‌شود. دسترسی به منابع مالی، امکان انجام آزمون‌های تخصصی، تضمین کیفیت، ثبات سفارش‌ها و تسریع فرایندهای تأیید فنی از جمله عواملی هستند که می‌توانند فاصله میان توان فناورانه شرکت‌ها و نیازهای عملیاتی صنعت را کاهش دهند.

از این منظر، سازوکار جدید زمانی می‌تواند به افزایش سهم تولید داخل منجر شود که ارزیابی شرکت‌ها به قراردادهای واقعی، استفاده مستمر از محصولات و حضور مؤثر سازندگان در پروژه‌های توسعه‌ای و عملیاتی صنعت نفت پیوند بخورد.

تعریف معیارهای تخصصی و امتیازهای تشویقی، گامی در جهت سامان‌دهی ورود شرکت‌های دانش‌بنیان به زنجیره تأمین صنعت نفت است؛ اما میزان اثرگذاری آن در نهایت با تعداد محصولات تأییدشده، قراردادهای منعقدشده و سهم تجهیزات داخلی در پروژه‌های صنعت نفت قابل سنجش خواهد بود.