به گزارش دکل پرس ، تراز تولید و مصرف گاز در کشور در بازه‌های اوج مصرف با کسری روزانه‌ای بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون مترمکعب روبه‌رو می‌شود؛ رخدادی که تأثیر مستقیم و آنی خود را ابتدا بر نیروگاه‌های حرارتی و سپس بر مجتمع‌های پتروشیمی و صنایع پایه شیمیایی نمایان می‌سازد. از سوی دیگر، تداوم تنش‌های آبی و کاهش ذخایر سدهای مخزنی موجب شده تا اتکا به بخش برق‌آبی به حداقل رسیده و بار تأمین توان به‌طور کامل بر دوش واحدهای حرارتی، سیکل ترکیبی و در نتیجه منابع هیدروکربوری قرار گیرد.

تزریق بیش از سه میلیارد مترمکعب گاز مازاد به نیروگاه‌ها

در حوزه شبکه توزیع و مدیریت بار سوخت، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به افزایش حجم تحویل گاز به بخش نیروگاهی تأکید کرده است که از ابتدای سال جاری تا دی‌ماه، گاز تحویلی به نیروگاه‌ها با رشدی نزدیک به ۵ درصد نسبت به دوره مشابه پیشین روبه‌رو بوده و افزون بر ۳.۲ میلیارد مترمکعب سوخت گاز بیشتری به این بخش تزریق شده است تا مصرف سوخت مایع در حداقل ممکن نگه داشته شود. این اقدام با هدف تثبیت فرکانس شبکه برق و کاهش هزینه‌های مرتبط با لجستیک نفت‌گاز و مازوت اجرایی شده است.

با این حال، فشار ناشی از اولویت‌بخشی به بخش خانگی و نیروگاهی، تأمین خوراک و سوخت مجتمع‌های پتروشیمی به‌ویژه واحدهای متانول و اوره‌ساز را با چالش‌های عملیاتی مواجه کرده است. مسئولان بخش گاز با اعلام اینکه گازرسانی به بخش صنایع عمده در بازه ماه‌های ابتدایی سال حدود ۳.۳ درصد رشد داشته است، تصریح کرده‌اند که حفظ ظرفیت اسمی تولید در صنایع ارزآور نیازمند به‌کارگیری ابزارهای جدید از جمله گواهی‌های صرفه‌جویی گاز در بورس انرژی و توسعه فعالیت شرکت‌های کارور انرژی است. این شرکت‌ها با سرمایه‌گذاری بر بهینه‌سازی مصرف، حجم گاز صرفه‌جویی‌شده را در بازار سرمایه به پتروشیمی‌ها و صنایع فولادی عرضه می‌کنند.

عملیات فشرده در بالادست و رایزنی‌های گازی با همسایگان

در بخش زیرساخت‌های بالادستی نفت و گاز، برنامه‌های فشرده تعمیراتی بر روی سکوهای دریایی پارس جنوبی و ساماندهی خطوط سراسری انتقال از جمله خط هشتم پیگیری شده است تا سقف فرآورش روزانه گاز شیرین در پالایشگاه‌ها حفظ شود. از سوی دیگر، مذاکرات فنی با کشورهای همسایه در حوزه واردات و سوآپ گاز طبیعی، به عنوان راهکاری تکمیلی برای تقویت فشار شبکه در شمال و شمال‌شرق کشور در جریان است.

توسعه تجدیدپذیرها و بازچرخانی آب در کانون راهکارهای پایدار

هم‌گرایی بخش آب، برق و نفت نشان می‌دهد که عبور از گلوگاه‌های فعلی، مستلزم تسریع در تبدیل نیروگاه‌های گازی ساده به سیکل ترکیبی بدون نیاز به سوخت مازاد، بهره‌برداری از طرح‌های بازیافت پساب صنعتی در پتروشیمی‌ها و الزام مجتمع‌های صنعتی بزرگ به احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر خورشیدی و بادی به‌جای نیروگاه‌های حرارتی متکی بر سوخت فسیلی است.

چشم‌انداز عبور از بن‌بست ناترازی با تغییر پارادایم سرمایه‌گذاری

برآیند چالش‌های پیش‌روی حوزه‌های نفت، گاز، پتروشیمی، آب و برق نشان می‌دهد که تکیه صرف بر مدیریت مقطعی مصرف و جابه‌جایی سهمیه‌ها میان صنایع و نیروگاه‌ها، راه‌حلی کوتاه‌مدت است. عبور پایدار از این شرایط، نیازمند هدایت منابع مالی به سمت توسعه انرژی‌های پاک، تکمیل هرچه سریع‌تر بخش بخار نیروگاه‌های سیکل ترکیبی، نوسازی تجهیزات کاهش مصرف در صنایع پتروشیمی و استفاده بهینه از بازچرخانی پساب برای خنک‌کاری تأسیسات صنعتی است؛ مسیری که با ایجاد توازن میان تقاضای انرژی و توان بومی شبکه، تداوم چرخ تولید و امنیت شبکه سراسری برق و گاز را در فصول پرمصرف تضمین می‌کند.