به گزارش دکل پرس، توسعه میدان نفتی سهراب در تالاب استراتژیک هورالعظیم، وارد فاز اجرایی شده و نگرانی‌های عمیقی را درباره آینده پهنه‌های شماره یک و دو این تالاب ایجاد کرده است؛ مناطقی که تا امروز جزو معدود بخش‌های دست‌نخورده این زیست‌بوم باقی مانده بودند.

حق‌آبه‌ای که روی کاغذ می‌ماند

یکی از محورهای انتقادی مهدی قمشی، کارشناس برجسته مهندسی آب، وضعیت نگران‌کننده حق‌آبه تالاب است. با وجود ابلاغ سناریوهای تأمین حق‌آبه از سوی شورای عالی آب، بررسی‌ها نشان می‌دهد که این سهمیه در بیش از نیمی از سال‌های اخیر محقق نشده است. قمشی تصریح می‌کند که حتی تعیین عدد یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون مترمکعبی به عنوان حق‌آبه، بدون مدیریت صحیح مسیر انتقال و نظارت بر رهاسازی واقعی آب، عملاً به معنای «تضمین حیات تالاب» نیست.

تجربه طوفان‌های گردوغبار پس از سال ۱۳۸۶ و خشک‌شدن بخش‌هایی از هورالعظیم، زخمی است که هنوز بر چهره خوزستان باقی‌ست. این استاد دانشگاه با اشاره به این تجربه هشدار می‌دهد که نگاه مدیریتی به تالاب نباید محدود به پروژه‌های کوتاه‌مدت باشد؛ چرا که آسیب به هورالعظیم، نه یک مسئله محلی، که یک بحران ملی با پیامدهای گسترده برای سلامت و کیفیت زندگی شهروندان است. به اعتقاد او، فقدان مطالبه‌گری عمومی و ضعف در نظارت، ساختار حکمرانی را به سمت «بهره‌برداری حداکثری» سوق داده است؛ رویکردی که در آن حفاظت از سرمایه‌های ملی، قربانی استخراج منابع می‌شود.

خطای محاسباتی در ارزش‌گذاری نفت   

قمشی با رد نگاه سنتی به درآمد پروژه‌های نفتی، بر این باور است که اگر هزینه‌های زیست‌محیطی و ارزش ذاتی تالاب به‌درستی محاسبه شود، «ارزش واقعی تالاب» از سود حاصل از استخراج نفت در این منطقه فراتر خواهد رفت. از این رو، ارزیابی اقتصادی پروژه‌هایی مانند سهراب بدون لحاظ کردن هزینه‌های تخریب زیستی، تصویری ناقص و گمراه‌کننده ارائه می‌دهد.

راهکار؛ صنعت نفت در دوراهی تکنولوژی یا تخریب

مهدی قمشی با بیان اینکه با اصل «توسعه و استخراج» مخالف نیست، تأکید می‌کند که حفاظت از هورالعظیم و بهره‌برداری نفتی الزاماً در تضاد نیستند. به گفته او، فناوری‌های نوین امروز امکان استخراج با کمترین آسیب را فراهم کرده‌اند، اما آنچه مانع این مسیر شده، انتخاب روش‌های «کم‌هزینه‌تر و ساده‌تری» است که بدون توجه به پیامدهای بلندمدت، تالاب را در معرض نابودی قرار می‌دهد.

آزمون بزرگ برای صنعت نفت

میدان نفتی سهراب اکنون به یک آزمون بزرگ برای صنعت نفت ایران تبدیل شده است؛ آزمونی که مشخص می‌کند آیا نظام تصمیم‌گیری کشور به دنبال تغییر پارادایم و استفاده از فناوری‌های حفاظتی است، یا همچنان ملاحظات کوتاه‌مدت استخراج، اولویت اول و آخر خواهد بود. آینده هورالعظیم در گرو توازنی است که میان منافع اقتصادی و حیات این سرمایه طبیعی برقرار می‌شود؛ توازنی که دستیابی به آن نیازمند شجاعت در تغییر رویکردهای مدیریتی است.